Seniorzy na start - gry miejskie narzędziem edukacji pozaformalnej na rzecz na osób starszych.

2024-1-PL01-KA122-ADU-000196161

Fundacja „Zorientowani na Rozwój”

Malta Exercise Health and Fitness Association

Projekt powstał z potrzeby stworzenia nowych możliwości edukacyjnych i społecznych dla osób starszych mieszkających na terenach wiejskich Radomka i okolicznych miejscowości.

Fundacja „Zorientowani na Rozwój” od początku swojej działalności jest silnie związana z lokalną społecznością. Jej działania koncentrują się przede wszystkim na aktywizacji mieszkańców niewielkich miejscowości, w których oferta edukacyjna, kulturalna i rekreacyjna jest znacznie skromniejsza niż w większych miastach. Szczególne miejsce w działalności Fundacji zajmują osoby starsze, dla których organizowane są między innymi zajęcia nordic walking, biegi na orientację, aktywności sportowe i międzypokoleniowe oraz wyjazdy kulturalne.

Radomek jest niewielką, starzejącą się miejscowością wiejską. Seniorzy mieszkający w regionie nie mają na miejscu dostępu do rozbudowanej infrastruktury kulturalnej czy edukacyjnej. Brakuje klubu seniora, kina oraz wielu form aktywności dostępnych na co dzień mieszkańcom większych ośrodków. Dodatkowym problemem jest wykluczenie komunikacyjne, utrudniające regularne korzystanie z oferty Iławy czy Olsztyna.

Dotychczasowe doświadczenia Fundacji pokazały jednak, że osoby starsze bardzo chętnie uczestniczą w działaniach, jeśli są one dostępne lokalnie, bezpłatne i dostosowane do ich możliwości. Zajęcia sportowe, orientacja w terenie czy wspólne wydarzenia stały się nie tylko sposobem spędzania czasu, ale również narzędziem integracji społecznej, budowania relacji i przeciwdziałania samotności.

Kolejnym krokiem było więc poszukiwanie takiej metody edukacji pozaformalnej, która pozwoliłaby jednocześnie angażować seniorów fizycznie, intelektualnie i społecznie. Tak narodził się pomysł wykorzystania gier miejskich.

Gry miejskie łączą ruch, rozwiązywanie zadań, współpracę w grupie, orientację w przestrzeni oraz zdobywanie wiedzy. Mogą być poświęcone niemal dowolnemu tematowi: historii i kulturze lokalnej, ekologii, językom obcym, matematyce, kompetencjom cyfrowym czy wiedzy o Unii Europejskiej. Dzięki temu doskonale odpowiadają na doświadczenia Fundacji związane z biegami na orientację, a jednocześnie pozwalają rozszerzyć dotychczasową ofertę o zupełnie nowy wymiar edukacyjny.

Szczególne znaczenie ma możliwość wykorzystania w grach nowoczesnych technologii. Smartfony, tablety, aplikacje mobilne, internet czy kody QR mogą stać się nie barierą, ale praktycznym narzędziem uczenia się. Dla wielu seniorów będzie to okazja do stopniowego przełamywania obaw przed technologią oraz zdobywania kompetencji potrzebnych w codziennym życiu. We wniosku projektowym podkreślono, że wprowadzenie gier miejskich ma służyć między innymi rozwojowi kompetencji cyfrowych, językowych, ekologicznych i europejskich uczestników.

Projekt odpowiada także na problem nierównych szans edukacyjnych. Seniorzy z niewielkich miejscowości dużo rzadziej uczestniczą w projektach międzynarodowych, wyjazdach edukacyjnych czy działaniach wykorzystujących nowoczesne metody edukacji. Dla wielu uczestników mobilność na Maltę będzie pierwszym doświadczeniem tego rodzaju.

Istotnym elementem genezy projektu jest również potrzeba rozwoju samej Fundacji. Kadra posiada duże doświadczenie w prowadzeniu zajęć sportowych, nordic walking i orientacji w terenie, ale gry miejskie stanowią dla niej nową metodologię. Aby móc stosować je profesjonalnie, konieczne jest poznanie zasad konstruowania scenariuszy, organizowania tras, wykorzystania technologii i dostosowania poziomu trudności do potrzeb osób starszych oraz osób z niepełnosprawnościami.

Dlatego projekt nie koncentruje się wyłącznie na seniorach. Obejmuje również mobilność edukacyjną kadry Fundacji, która poprzez obserwację pracy organizacji partnerskiej ma zdobyć narzędzia umożliwiające trwałe włączenie gier miejskich do działalności lokalnej.

Projekt został więc zaplanowany jako kompleksowy proces: od przygotowania seniorów i kadry, przez mobilności międzynarodowe, aż po wdrożenie zdobytej wiedzy w Radomku i okolicach. Jego głównym założeniem jest wykorzystanie programu Erasmus+ nie jako jednorazowego wyjazdu, ale jako impulsu do trwałej zmiany lokalnej.

Działania są finansowane ze środków Uni Europejskiej, w ramach programu Erasmus+, w ramach AKCJI 1 Mobilność dorosłych osób uczących się i kadry edukacji dorosłych projekty krótkoterminowe (KA122-ADU).

01-07-2024

31-03-2025

Projekt realizuje trzy wzajemnie uzupełniające się cele: rozwój kompetencji seniorów, podniesienie kompetencji kadry Fundacji oraz rozwój instytucjonalny organizacji.

Pierwszym i najważniejszym celem jest włączenie społeczne i edukacyjne 20 seniorów z terenów wiejskich poprzez objęcie ich kompleksowym wsparciem projektowym. Uczestnicy to osoby w wieku 60+, które ze względu na miejsce zamieszkania, sytuację ekonomiczną, wiek czy barierę językową mają utrudniony dostęp do międzynarodowych i nowoczesnych form edukacji.

Mobilność ma umożliwić im rozwój w kilku obszarach jednocześnie.

Jednym z nich są kompetencje językowe. Seniorzy będą rozwijać podstawowe umiejętności komunikacyjne w języku angielskim – zarówno podczas przygotowania w Polsce, jak i poprzez praktyczne wykorzystanie języka podczas pobytu na Malcie.

Drugim obszarem są kompetencje cyfrowe. Uczestnicy będą korzystać ze smartfonów i tabletów, aplikacji wykorzystywanych w grach miejskich, internetu oraz kodów QR. Technologia będzie przedstawiana w sposób praktyczny – nie jako cel sam w sobie, ale jako narzędzie pomagające rozwiązać konkretne zadanie, dotrzeć do informacji czy komunikować się z innymi.

Projekt zakłada także rozwój kompetencji kulturowych i społecznych. Pobyt w innym kraju, kontakt z maltańskimi seniorami, poznawanie historii i kultury Malty oraz samodzielne funkcjonowanie w nowym otoczeniu mają zwiększyć pewność siebie uczestników i ich otwartość na nowe doświadczenia.

Ważnym celem jest również wzmacnianie świadomości europejskiej. Dla uczestników udział w Erasmus+ ma być okazją do praktycznego doświadczenia, czym jest europejska współpraca i wspólnota. Seniorzy będą poznawać podstawowe informacje o Unii Europejskiej oraz obserwować jej obecność w życiu codziennym innego państwa członkowskiego. Projekt zakłada, że doświadczenie to pomoże również zwiększyć zaufanie do współpracy europejskiej.

Drugim zasadniczym celem jest rozwój kompetencji ośmiu trenerów Fundacji w zakresie wykorzystania gier miejskich jako narzędzia edukacji osób dorosłych.

Kadra Fundacji ma doświadczenie przede wszystkim w orientacji sportowej, nordic walking, zajęciach sportowych, plastycznych i międzypokoleniowych. Gry miejskie są metodą zbliżoną do dotychczas stosowanych aktywności, ponieważ także łączą wysiłek fizyczny i intelektualny. Jednocześnie pozwalają znacznie rozszerzyć możliwości edukacyjne.

Podczas job shadowingu trenerzy będą uczyć się projektowania scenariuszy gier, budowania tras, konstruowania zadań, stosowania kodów QR oraz wykorzystywania aplikacji mobilnych. Ważną częścią programu będzie również odpowiednie dostosowywanie gier do możliwości seniorów i osób z niepełnosprawnościami. Projekt zakłada wzrost kompetencji każdego z uczestniczących trenerów o minimum 30% w porównaniu z poziomem sprzed mobilności.

Trzecim celem jest rozwój instytucjonalny Fundacji „Zorientowani na Rozwój”. Projekt ma doprowadzić do trwałego rozszerzenia oferty organizacji o nowe zajęcia oparte na grach miejskich, pozyskania nowych uczestników oraz rozwoju sieci współpracy z organizacjami lokalnymi i zagranicznymi.

Gry miejskie mają być wykorzystywane do rozwijania różnych kompetencji – cyfrowych, językowych, matematycznych, przyrodniczych, społecznych czy obywatelskich. Uczestnicy mają być angażowani nie tylko w samo rozgrywanie przygotowanych tras, lecz również w tworzenie własnych scenariuszy i zadań. Dzięki temu senior staje się współtwórcą działań edukacyjnych, a nie wyłącznie ich odbiorcą.

Długofalowym rezultatem ma być więc nie tylko zdobycie wiedzy przez 20 seniorów i 8 trenerów, ale stworzenie nowego modelu działania Fundacji, który będzie można rozwijać także po zakończeniu finansowania ze środków programu Erasmus+.

Projekt obejmuje dwie główne grupy uczestników: 20 seniorów z terenów wiejskich oraz 8 osób należących do kadry Fundacji „Zorientowani na Rozwój”.

Seniorzy

Bezpośrednią grupę docelową mobilności edukacyjnej stanowi 20 osób w wieku 60+ mieszkających w Radomku i okolicznych miejscowościach wiejskich. Są to osoby należące do grupy o mniejszych szansach, ponieważ często występuje u nich kilka barier jednocześnie. Pierwszą jest bariera geograficzna i komunikacyjna. Uczestnicy pochodzą z małych miejscowości wiejskich, w których dostęp do transportu publicznego oraz usług edukacyjnych, społecznych i kulturalnych jest ograniczony.

Drugą barierą jest wiek. Dla części uczestników udział w projekcie zagranicznym oznacza wyjście daleko poza dotychczasową codzienność. Nowe technologie, podróż samolotem, obcy język czy nieznane środowisko mogą powodować niepewność. Projekt został dlatego zaplanowany tak, aby uczestnicy stopniowo oswajali się z nowym doświadczeniem.

Kolejnym ograniczeniem jest sytuacja materialna. Uczestnikami będą przede wszystkim emeryci i renciści o stosunkowo niskich dochodach. Koszt samodzielnie organizowanego zagranicznego wyjazdu edukacyjnego byłby dla części z nich niemożliwy do poniesienia. Dlatego udział w mobilności ma być bezpłatny, a projekt obejmuje zakwaterowanie, wyżywienie, transport i niezbędne ubezpieczenie. Istotna jest również bariera językowa. Większość seniorów nie posługuje się swobodnie językiem angielskim. Aby ograniczyć stres przed wyjazdem, zaplanowano wcześniejsze zajęcia językowe prowadzone lokalnie.

Kadra Fundacji

Drugą grupą docelową projektu jest 8 pracowników i trenerów Fundacji, którzy wezmą udział w sześciodniowej obserwacji pracy na Malcie. Są to osoby prowadzące na co dzień zajęcia sportowe, biegi na orientację, warsztaty międzypokoleniowe, zajęcia plastyczne oraz inne działania kierowane do lokalnej społeczności.

Ich podstawową potrzebą jest poznanie nowych metod pracy z seniorami. Do tej pory kadra opierała się głównie na doświadczeniu związanym ze sportem, rekreacją i orientacją terenową. Projekt umożliwi przejście od tych metod do bardziej rozbudowanej edukacji pozaformalnej, w której aktywność terenowa będzie łączona z językami, technologią, kulturą, ekologią czy edukacją obywatelską.

Trenerzy będą uczyli się także, jak projektować działania bezpieczne i dostępne dla osób starszych oraz jak modyfikować gry dla uczestników o różnych możliwościach, w tym osób z niepełnosprawnościami. Ostatecznymi odbiorcami rezultatów będzie jednak znacznie szersza grupa mieszkańców Radomka i okolic. Po zakończeniu projektu Fundacja planuje wdrożyć program „Seniorzy na start!” skierowany do minimum 30 osób w wieku 55+ z terenów wiejskich.

Projekt został zaplanowany jako wieloetapowy proces, obejmujący przygotowanie uczestników, dwie mobilności na Maltę, działania lokalne po powrocie oraz upowszechnianie rezultatów.

Przygotowanie seniorów do mobilności Pierwszy etap projektu obejmuje przygotowanie 20 seniorów do uczestnictwa w zagranicznej mobilności. Szczególnie istotne jest przygotowanie językowe. Zaplanowano 24 godziny zajęć z języka angielskiego, podczas których seniorzy mają poznawać przede wszystkim praktyczne zwroty potrzebne podczas podróży, pobytu w hotelu, zajęć czy kontaktu z mieszkańcami Malty. Drugim elementem będą spotkania informacyjne, podczas których uczestnicy poznają szczegółowy harmonogram wyjazdu oraz kwestie organizacyjne. Projekt zakłada również przygotowanie kulturowe, dzięki któremu seniorzy jeszcze przed wyjazdem poznają podstawowe informacje dotyczące Malty. Wsparcie zostało dostosowane do specyfiki grupy. Podczas mobilności seniorom będą towarzyszyć trzy znane im osoby z Fundacji, które zapewnią pomoc organizacyjną i językową.

Sześciodniowa mobilność edukacyjna 20 seniorów na Malcie Głównym działaniem skierowanym do seniorów jest sześciodniowa mobilność edukacyjna na Maltę. W działaniu weźmie udział 20 osób uczących się oraz trzy osoby towarzyszące. Organizacją przyjmującą jest Malta Exercise Health and Fitness Association – MEHFA, organizacja posiadająca doświadczenie w pracy z seniorami, osobami z niepełnosprawnościami i innymi grupami wymagającymi szczególnego wsparcia.

Główną metodą edukacyjną podczas mobilności będą gry miejskie.

Sześciodniowy job shadowing dla 8 trenerów Drugim dużym działaniem jest sześciodniowa obserwacja pracy 8 trenerów Fundacji na Malcie.

Efektem job shadowingu ma być między innymi umiejętność tworzenia angażujących scenariuszy, bezpiecznego prowadzenia gier dla seniorów, stosowania technologii, motywowania osób starszych oraz łączenia elementów edukacyjnych, kulturowych i rekreacyjnych.

Działania lokalne po mobilności Projekt został zaplanowany tak, aby doświadczenia zdobyte za granicą zostały wykorzystane także po zakończeniu mobilności. Fundacja wdroży w swojej regularnej działalności metodologię gier miejskich oraz program „Seniorzy na start!”. Nowa oferta ma być skierowana do minimum 30 osób w wieku 55+ mieszkających na terenach wiejskich. Gry będą mogły dotyczyć bardzo różnych tematów – lokalnego folkloru i historii, kultury, matematyki, ekologii, kompetencji cyfrowych czy wiedzy o Unii Europejskiej. Dzięki temu jedna metoda będzie mogła zostać wykorzystana w wielu obszarach edukacji pozaformalnej. Projekt zakłada także wykorzystanie doświadczeń partnera związanych ze streetworkingiem, czyli docieraniem z działaniami edukacyjnymi bezpośrednio do lokalnej społeczności, zamiast oczekiwania, że uczestnicy sami przyjdą do instytucji. Ma to szczególne znaczenie na obszarach wiejskich.

Upowszechnianie rezultatów W upowszechnianie rezultatów zostaną włączeni zarówno seniorzy, jak i trenerzy. W świetlicy wiejskiej w Radomku odbędzie się spotkanie dla lokalnej społeczności, podczas którego uczestnicy mobilności przedstawią swoje doświadczenia. Wspólnie z koordynatorem przygotują prezentację multimedialną. Jednym z najważniejszych wydarzeń podsumowujących będzie gra miejska przygotowana przez uczestników i kadrę Fundacji. Do udziału mają zostać zaproszeni również seniorzy spoza bezpośredniej grupy projektowej, w tym mieszkańcy Iławy. Fundacja będzie także informować o działaniach poprzez swoją stronę internetową, Facebook oraz lokalne media. Trenerzy przeprowadzą ponadto spotkanie online dla przedstawicieli innych fundacji z Iławy i Elbląga, aby przekazać im doświadczenia dotyczące wykorzystania gier miejskich w edukacji osób starszych.

51 010,00 euro

51 010,00 euro