Numer projektu:
2024-1-PL01-KA182-SPO-000199116
Lider projektu:
Fundacja „Zorientowani na Rozwój”
Partnerzy projektu:
Ronneby OK
Opis projektu:
Projekt powstał z potrzeby lepszego przygotowania trenerów sportowych do pracy z dziećmi i młodzieżą z doświadczeniem uchodźstwa, przede wszystkim młodymi osobami z Ukrainy.
Fundacja „Zorientowani na Rozwój” od początku swojej działalności wykorzystuje biegi na orientację jako narzędzie aktywizacji, edukacji i integracji społecznej. Organizacja prowadzi bezpłatne działania dla dzieci i młodzieży, organizuje treningi, warsztaty, zawody oraz wydarzenia sportowe i edukacyjne. Szczególną uwagę poświęca osobom o mniejszych szansach oraz uczestnikom pochodzącym z terenów, na których dostęp do regularnej oferty sportowej jest ograniczony.
Po wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie w lokalnych społecznościach pojawiła się nowa grupa odbiorców – dzieci i nastolatkowie, którzy musieli opuścić swój kraj i rozpocząć życie w zupełnie nowym środowisku. Fundacja zaczęła otrzymywać zapytania o możliwość prowadzenia zajęć z biegów na orientację między innymi w Powiatowym Centrum Młodzieży w Garczynie, Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Kościerzynie oraz Domu Wczasów Dziecięcych w Wygoninie. W placówkach tych przebywa łącznie ponad 300 młodych osób z doświadczeniem uchodźstwa.
Doświadczenia trenerów pokazały jednak, że prowadzenie zajęć dla tej grupy wymaga czegoś więcej niż znajomości samej dyscypliny sportowej. Młodzież uchodźcza może doświadczać jednocześnie bariery językowej, trudności adaptacyjnych, izolacji społecznej, stresu, niepewności związanej z przyszłością oraz konsekwencji doświadczeń wojennych.
To oznacza konieczność odpowiedniego dostosowania metod pracy trenerskiej.
Trener powinien potrafić prowadzić zajęcia w sposób zrozumiały dla osoby, która nie zna dobrze języka polskiego, budować poczucie bezpieczeństwa, wprowadzać ćwiczenia wspierające integrację z lokalnymi rówieśnikami oraz wykorzystywać sport nie tylko do poprawy sprawności fizycznej, lecz również do rozwijania zaufania, samodzielności i poczucia własnej wartości.
Biegi na orientację mają w tym kontekście szczególny potencjał. Łączą aktywność fizyczną z myśleniem, współpracą, komunikacją i poznawaniem przestrzeni. Młody człowiek korzystający z mapy uczy się nie tylko orientacji w terenie, ale także samodzielnego poruszania się w nieznanym otoczeniu, podejmowania decyzji i radzenia sobie z nowymi sytuacjami.
W przypadku młodzieży uchodźczej można wykorzystać tę dyscyplinę również do poznawania nowego miasta i najważniejszych miejsc w lokalnej społeczności. Zadania terenowe mogą prowadzić do instytucji publicznych, miejsc rekreacji, punktów pomocy czy obiektów kultury, pomagając młodemu człowiekowi lepiej zrozumieć przestrzeń, w której obecnie funkcjonuje.
Istotnym impulsem do stworzenia projektu było doświadczenie szwedzkiego klubu Ronneby OK. Organizacja od 2022 roku pracuje z młodzieżą z Ukrainy, wykorzystując orienteering jako narzędzie integracji ze szwedzkimi rówieśnikami. Klub prowadzi między innymi zajęcia pomagające młodym osobom poznawać przestrzeń publiczną, lokalne instytucje, zasady bezpieczeństwa oraz możliwości rozwijania własnych zainteresowań.
Fundacja „Zorientowani na Rozwój” zdecydowała więc wykorzystać program Erasmus+ do bezpośredniego poznania tych praktyk i przystosowania ich do polskich warunków.
Projekt został zaplanowany jako proces rozwoju kadry, którego ostatecznym beneficjentem będzie młodzież.
Nie chodzi wyłącznie o wysłanie trenerów na zagraniczne szkolenie. Wiedza zdobyta w Szwecji ma zostać przełożona na konkretne działania w Polsce, przede wszystkim na uruchomienie programu edukacyjno-integracyjnego „Bądź bezpieczny z mapą”.
Projekt opiera się więc na przekonaniu, że sport może odgrywać istotną rolę w procesie integracji. Może tworzyć neutralną przestrzeń spotkania, pomagać budować nowe relacje oraz przywracać młodemu człowiekowi poczucie sprawczości i przynależności.
Źródło finansowania:
Projekt finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Erasmus+ w ramach AKCJI 1 Mobilność pracowników w dziedzinie sportu (Mobilność kadry sportowej, KA182-SPO).
Data rozpoczęcia projektu:
01-07-2024
Data zakończenia projektu:
31-03-2025
Cel projektu:
Głównym celem projektu jest podniesienie jakości pracy sportowej i edukacyjnej prowadzonej na rzecz dzieci i młodzieży z doświadczeniem uchodźstwa poprzez rozwój kompetencji 10 trenerów Fundacji „Zorientowani na Rozwój”.
Pierwszym celem jest poznanie przez trenerów metod umożliwiających dostosowanie zajęć z orientacji sportowej do potrzeb młodych uchodźców. Dotyczy to przede wszystkim pracy z osobami posiadającymi barierę językową i społeczną oraz doświadczającymi trudności adaptacyjnych i psychoemocjonalnych wynikających z doświadczenia wojny.
Trenerzy mają nauczyć się wykorzystywać biegi na orientację nie tylko jako dyscyplinę sportową, ale również jako narzędzie integracji społecznej.
Kolejnym celem jest rozwinięcie umiejętności prowadzenia działań, które wspierają naukę języka i komunikację. Biegi na orientację wymagają współpracy, przekazywania informacji, podejmowania wspólnych decyzji i rozwiązywania problemów. Dzięki temu uczestnik może rozwijać podstawowe umiejętności językowe w praktycznej, mniej formalnej sytuacji.
Projekt ma także przygotować trenerów do wykorzystywania orientacji sportowej jako narzędzia poznawania nowej przestrzeni miejskiej i zasad funkcjonowania w kraju przyjmującym. Zajęcia terenowe mogą pomóc młodzieży poznać najważniejsze punkty w mieście, nauczyć się bezpiecznie poruszać w nowym środowisku i zwiększyć samodzielność.
Ważnym celem jest również poznanie metod wykorzystujących psychologiczną i motywacyjną funkcję aktywności fizycznej. Trenerzy będą analizować, w jaki sposób sport może wspierać budowanie zaufania, poczucia bezpieczeństwa oraz własnej wartości u młodego człowieka, który znalazł się w trudnej sytuacji życiowej.
Kolejny cel dotyczy dostosowania sposobów komunikowania się i materiałów edukacyjnych do potrzeb osób z barierą językową. Trenerzy będą rozwijać między innymi umiejętność wykorzystywania komunikacji pozawerbalnej, prostych instrukcji, czytelnych map i materiałów wizualnych.
Projekt ma także wzmocnić współpracę z rodzicami i opiekunami młodzieży uchodźczej. Ich zaangażowanie może znacząco wpływać na motywację młodej osoby do uczestnictwa w aktywności sportowej i procesie integracji.
Istotnym celem organizacyjnym jest utworzenie programu „Bądź bezpieczny z mapą”. Program ma łączyć sport, integrację, edukację językową i kulturową oraz poznawanie nowego otoczenia.
Fundacja chce dzięki temu stworzyć stałą ofertę skierowaną do dzieci i młodzieży z doświadczeniem uchodźstwa oraz dostosować dotychczasowe metody trenerskie do ich rzeczywistych potrzeb.
Projekt ma również doprowadzić do rozwoju współpracy międzynarodowej między trenerami z Polski i Szwecji. Relacje nawiązane podczas mobilności mają umożliwiać dalszą wymianę doświadczeń, konsultowanie metod pracy i wspólne rozwiązywanie problemów związanych z dostępem młodych uchodźców do sportu.
W szerszym wymiarze projekt ma promować aktywność fizyczną ponad podziałami społecznymi, akceptację różnorodności, równość oraz wykorzystanie sportu jako narzędzia włączenia społecznego.
Grupa docelowa projektu:
Projekt posiada dwie główne grupy odbiorców: bezpośrednich uczestników mobilności, czyli 10 trenerów orientacji sportowej, oraz ostatecznych beneficjentów projektu – dzieci i młodzież z doświadczeniem uchodźstwa.
Bezpośrednią grupę docelową stanowi 10 osób związanych z Fundacją „Zorientowani na Rozwój”, które na co dzień prowadzą zajęcia dla dzieci i młodzieży.
Są to doświadczeni trenerzy, instruktorzy, nauczyciele wychowania fizycznego, sędziowie, budowniczowie tras oraz osoby silnie związane ze środowiskiem polskiego orienteeringu.
Grupa została dobrana tak, aby zdobyta podczas projektu wiedza mogła zostać później wykorzystana bezpośrednio podczas działań Fundacji.
W mobilności uczestniczy pięć kobiet i pięciu mężczyzn. Uczestnicy posiadają przygotowanie pedagogiczne wynikające z kwalifikacji trenerskich, instruktorskich lub ukończonych kursów. W grupie znajduje się również osoba z niepełnosprawnością ruchową, której zapewnione zostanie indywidualnie dostosowane wsparcie.
Mimo bardzo dużego doświadczenia sportowego trenerzy wskazali na potrzebę rozwijania kompetencji związanych właśnie z pracą z młodzieżą uchodźczą.
Potrzebują wiedzy dotyczącej sposobów pokonywania bariery komunikacyjnej, tworzenia zajęć integracyjnych, przygotowywania dostępnych materiałów oraz wykorzystywania sportu do budowania zaufania i motywacji.
Ostateczną i najważniejszą grupą docelową są młodzi uchodźcy, przede wszystkim dzieci i nastolatkowie z Ukrainy przebywający w Polsce.
Fundacja zamierza wykorzystać nowe kompetencje przede wszystkim podczas działań w:
- Powiatowym Centrum Młodzieży w Garczynie,
- Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Kościerzynie,
- Domu Wczasów Dziecięcych w Wygoninie.
W placówkach tych przebywa duża grupa młodych osób, które z powodu wojny musiały opuścić swoje dotychczasowe środowisko.
Młodzież mierzy się z wieloma barierami jednocześnie. Dla części uczestników podstawowym problemem jest język. Dla innych trudniejsze okazują się brak relacji z lokalnymi rówieśnikami, niepewność, stres, poczucie tymczasowości czy trudności związane z odnalezieniem się w nowym środowisku.
Projekt traktuje młodego uchodźcę nie jako biernego odbiorcę pomocy, ale jako pełnoprawnego uczestnika lokalnego życia sportowego i społecznego.
Biegi na orientację mają stworzyć możliwość działania razem z innymi – współpracy, podejmowania decyzji, poznawania nowych miejsc oraz stopniowego budowania relacji.
Fundacja zakłada rozwój stałej oferty zajęć dla młodzieży z rodzin uchodźczych, a projekt ma umożliwić dostosowanie dotychczasowych metod do potrzeb tej grupy.
Formy wsparcia:
Najważniejszym działaniem ponadnarodowym będzie 8-dniowa obserwacja pracy 10 trenerów Fundacji „Zorientowani na Rozwój” w szwedzkim klubie Ronneby OK.
Mobilność będzie realizowana przede wszystkim w formule job shadowingu. Każdemu polskiemu trenerowi zostanie przypisany szwedzki trener-mentor. Pozwoli to na indywidualną obserwację pracy, zadawanie szczegółowych pytań oraz analizowanie metod stosowanych podczas zajęć z młodzieżą uchodźczą.
Program będzie obejmował między innymi zasady bezpieczeństwa podczas zajęć, metody integracji poprzez sport, orientację w przestrzeni miejskiej, psychologiczną i terapeutyczną rolę aktywności fizycznej, sposoby pracy z grupami marginalizowanymi oraz tworzenie dostępnych materiałów edukacyjnych.
Trenerzy będą obserwować rzeczywiste zajęcia prowadzone przez Ronneby OK dla młodzieży z Ukrainy oraz uczestniczyć we wspólnych treningach, grach terenowych i działaniach integracyjnych.
Ważnym elementem będzie poznanie sposobów wykorzystywania mapy jako narzędzia pomagającego młodemu człowiekowi lepiej poznać nowe otoczenie i bezpiecznie funkcjonować w przestrzeni publicznej.
Uczestnicy będą również pracowali nad własnymi materiałami, mapami i scenariuszami zajęć przeznaczonymi do późniejszego wykorzystania w Polsce.
Mobilność zakończy się wspólną refleksją nad tym, które rozwiązania można przenieść do działalności Fundacji i w jaki sposób dostosować szwedzkie dobre praktyki do warunków polskich.
Drugim kluczowym działaniem będzie wykorzystanie doświadczeń zdobytych w Szwecji podczas lokalnych zajęć dla dzieci i młodzieży z doświadczeniem uchodźstwa.
Fundacja wdroży program edukacyjno-integracyjny „Bądź bezpieczny z mapą”, oparty na połączeniu orientacji sportowej, edukacji, integracji społecznej i poznawania nowego otoczenia.
Program będzie wykorzystywał biegi na orientację w kilku wymiarach.
Pierwszym będzie integracja społeczna. Młodzież będzie wykonywać zadania wymagające współpracy, komunikacji i wspólnego podejmowania decyzji. Zajęcia mają ułatwiać nawiązywanie relacji oraz przełamywanie barier pomiędzy młodymi uchodźcami a lokalną społecznością.
Drugim elementem będzie poznawanie przestrzeni. Mapy i zadania terenowe będą pomagać uczestnikom lepiej orientować się w nowym środowisku, poznawać ważne miejsca i zwiększać samodzielność.
Trzecim obszarem będzie edukacja językowa i kulturowa. Zajęcia stworzą naturalne sytuacje komunikacyjne, w których młodzi ludzie będą mogli poznawać nowe słownictwo oraz zasady funkcjonowania w lokalnym środowisku.
Program będzie również wykorzystywał motywacyjny potencjał sportu. Pokonywanie kolejnych punktów trasy, wykonywanie zadań i osiąganie wspólnych celów ma wzmacniać poczucie sprawczości i własnej wartości uczestników.
Działania zostaną skierowane do młodzieży przebywającej między innymi w Garczynie, Kościerzynie i Wygoninie. Fundacja zakłada, że dzięki zdobytym kompetencjom możliwe będzie rozwijanie regularnej oferty orientacji sportowej dla młodych osób z doświadczeniem uchodźstwa.
W ten sposób mobilność trenerów ma bezpośrednio przełożyć się na zmianę lokalną: bardziej kompetentną kadrę, lepiej dostosowane zajęcia oraz większy dostęp młodzieży uchodźczej do sportu, edukacji pozaformalnej i integracji społecznej.
Wartość projektu:
19 875,00 euro
Wartość dofinansowania:
19 875,00 euro
